Башҡортостан буйынса Милли банк финанс хәүефһеҙлегенең төп ҡағиҙәләре тураһында иҫкә төшөрә

Һеҙгә үҙҙәре бәйләнешкә сығалар.

Һеҙгә таныш булмаған кеше шылтырата, СМС-хәбәр, электрон хат йәки мессенджерға һылтанма ебәрә. Ул кем менән генә таныштырһа ла - банк, полиция, магазин хеҙмәткәре - һаҡ булығыҙ. Ул контакт инициаторы булғас, уға һеҙҙән нимәлер кәрәк. Үҙен танытҡан кеше ысынлап шул кешеме, юҡмы икәнен тикшереп ҡарарға кәрәк. Телефонда күренгән номерҙы - алмаштырырға, аккаунттарҙы йәки билдәле кешеләрҙең йәки ойошмаларҙың ялған сайтын ҡулланырға мөмкин. Шуға күрә уяу булырға һәм бер кемгә лә һүҙгә ышанмаҫҡа кәрәк.

Һеҙҙең менән аҡса тураһында һөйләшәләр.

Мутлашыусыларҙың төп бурысы - сит аҡсаларҙы үҙләштереү. Алдашыу схемалары һәр саҡ тиерлек финанстар менән бәйле: һеҙгә бөтә аҡсағыҙҙы «хәүефһеҙ иҫәпкә» күсерергә, «кредит алыу өсөн страховканы» түләргә йәки «һаҡлыҡҡа йыйған аҡсағыҙҙы» инвестицияларға «бик отошло» һалырға  тәҡдим итәләр.

Һеҙҙән шәхси мәғлүмәттәрегеҙҙе хәбәр итеүегеҙҙе һорайҙар.

Әгәр бурҙарға фатир асҡысы кәрәк булһа, мутлашыусыларға иһә иҫәптәге аҡсағыҙҙың асҡысы. Улар - картағыҙҙың конфиденциаль мәғлүмәттәре: номеры, ғәмәлдә булыу ваҡыты һәм уның артындағы өс һан; банк сайтының шәхси кабинетына йәки мобиль ҡушымтаға логиндар һәм паролдәр; СМС һәм банк белдереүҙәренән ябай күсермәләр. Банктың ысын хеҙмәткәренең бер ҡасан да картаның серле реквизиттары, ПИН-кодтар һәм паролдәр хаҡында һорамауын белегеҙ! Әгәр банк шикле түләүҙе йәки һеҙҙең иҫәптән күсереүҙе күрһә, һеҙҙең менән операцияны раҫлау йәки кире ҡағыу өсөн генә бәйләнешкә инәсәк. Бының өсөн конфиденциаль мәғлүмәттәр талап ителмәй. Әгәр улар тураһында һораһалар - инанығыҙ, банктан шылтыратмайҙар һәм һеҙҙе алдарға маташалар.

Һеҙҙе тигеҙләнештән сығаралар.

 Мутлашыусылар ҡурҡытыу йәки ҡыуандырыу кеүек көслө хистәр тыуҙырырға теләй. Шул рәүешле улар потенциаль ҡорбандың уяулығын баҫып ала һәм ҡаҡшата. Мәҫәлән, «Һеҙҙең онлайн-банкты емергәндәр!» тип хәбәр итәләр. Йә, киреһенсә, лотереяла ҡапыл отоу тураһында яңылыҡ менән бошондоралар йәки тиҙ генә байырға вәғәҙә итәләр. Һеҙ уның урынына «аҙ ғына иғәнә түләргә» һәм бының өсөн сайтта банк картаһы мәғлүмәттәрен индерергә тейешһегеҙ. Мутлашыусылар фишинг (ялған) биттәр булдыра, уның ярҙамында карталарҙың мәғлүмәттәрен урлайҙар һәм ышаныслы ҡулланыусыларҙың иҫәптәрен асалар. Сәләмәт скептицизм һаҡлағыҙ һәм, нисек кенә тулҡынланһағыҙ ҙа, башҡаларҙың инструкцияларына ҡолаҡ һалырға ашыҡмағыҙ.

Һеҙгә баҫым яһайҙар һәм ашыҡтыралар.

Мутлашыусылар һеҙгә хәлде ентекләп уйларға ваҡыт бирмәҫ өсөн һәр саҡ ашыҡтыралар. Һеҙҙе нимәгәлер мәжбүр итәләр, шарттар ҡуялар: «йә хәҙер үк, йә һуң буласаҡ». Һайлау хоҡуғы бирелмәгән һәм кисекмәҫтән эш итергә мәжбүр иткән хәл шикле. Психологик уңайһыҙлыҡ кисерһәгеҙ, шунда уҡ аралашыуҙан туҡтағыҙ. Һеҙ бит алдаҡсы менән оҙағыраҡ һөйләшһәгеҙ, ул һеҙгә баҫым яһаясаҡ. Һеҙҙең бөтә һорауҙарығыҙға алданыусыларҙың әҙер яуабы бар, улар хәлде ҡатмарлаштыра ғына.

Следуйте базовым правилам финансовой безопасности:

• Лучше всего вообще не отвечать на звонки с незнакомых номеров (как мобильных, так и стационарных), особенно если вы не ждете звонка.
• Если ответили, и незнакомец завел разговор, который так или иначе касается денег, сразу прервите беседу: чем дольше вы общаетесь со злоумышленником, тем у него больше шансов «заболтать» вас и развести на деньги.
• Если звонивший незнакомец сообщил что-то типа «сохранность ваших средств банковском счете под угрозой», «на вас пытаются оформит кредит» и т.п., вы прервали разговор, но сомнения остались, позвоните в ваш банк, но ни в коем случае не ответным звонком на номер, с которого поступил звонок! Это тоже может быть частью преступной схемы. Надо набрать номер самостоятельно: телефон банка есть на вашей карте или найдите его в интернете на официально сайте.
• Никому ни при каких обстоятельствах не сообщайте полные реквизиты банковской карты, включая трехзначный код с обратной стороны; а также ПИН-коды и пароли из СМС от банка.
• Не переходите по сомнительным ссылкам из сообщений.
• Не переводите деньги, не оформляйте кредит под диктовку звонящего. Настоящие сотрудники банка или других официальных структур никогда не просят делать это по телефону.
• Не храните много денег на карте, которой расплачиваетесь в интернете: кладите только ту сумму, которую собираетесь потратить в данный момент. В этом случае, даже если мошенники попытаются украсть деньги, им не удастся вывести слишком много.
• Не соглашайтесь сходу ни на какие заманчивые предложения — будь то «выгодный кредит» или внезапная компенсация. Дайте себе время на размышление, посоветуйтесь со знакомыми, проверьте информацию о компании и «уникальной акции», которую она вам рекламирует.
• Не публикуйте в открытом доступе – например, в соцсетях - свои персональные данные: номер телефона, домашний адрес, данные паспорта. Мошенники охотно задействуют эту информацию в своих аферах.
• Помните, Банк России, он же Центробанк, никогда не звонит и не рассылает сообщения гражданам.
• Установите антивирус на все устройства и обновляйте его.

***

По статистике в большинстве случаев люди теряют свои сбережения не потому, что их счета взламывают хакеры. Владельцы банковских карт чаще всего сами сообщают мошенникам конфиденциальные сведения: реквизиты карты, включая номер, срок действия, трехзначный CVV/CVC-код, а также пароли и коды из СМС, которые банки присылают для подтверждения операций.

А как быть тем, кто стал жертвой мошенников?

• Если телефонные мошенники похитили ваши деньги, немедленно заблокируйте карту. Это можно сделать в мобильном приложении или личном кабинете на сайте банка, а также через контакт-центр банка (телефон указан на оборотной стороне карты) или в любом его отделении.
• Как можно быстрее, максимум в течение суток после списания средств напишите заявление в отделении банка о несогласии с операцией и обратитесь с заявлением о хищении денег в любое отделение полиции.
• Во всех случаях мошенничества или подозрения на мошенничество, обращайтесь в Банк России – через интернет-приемную на сайте либо по номеру горячей линии: 8-800-300-30-00 и 300 для звонка с мобильных. Звонок бесплатный.

Национальный банк по Республике Башкортостан Уральского главного управления Банка России